Όταν ένας καρχαρίας γίνεται είδηση και οι πραγματικοί κίνδυνοι μένουν αόρατοι

Τις τελευταίες ημέρες ένα βίντεο με καρχαρία κοντά στην ακτή της Αναβύσσου προκάλεσε έντονη ανησυχία, εκατοντάδες κοινοποιήσεις και αναπόφευκτα τα γνωστά σχόλια περί «επικίνδυνων θαλασσών» και «απαγόρευσης κολύμβησης».

Όμως πόσο πραγματικά πρέπει να ανησυχούμε;

Η απάντηση είναι απλή: πολύ λιγότερο από όσο πιστεύουμε.

Οι καρχαρίες δεν εμφανίστηκαν ξαφνικά στις ελληνικές θάλασσες. Ήταν εδώ πολύ πριν από εμάς. Η Μεσόγειος φιλοξενεί δεκάδες είδη καρχαριών, αρκετά από τα οποία συναντώνται και στις ελληνικές θάλασσες. Το γεγονός ότι ένα ζώο εντοπίστηκε κοντά σε ακτή δεν αποτελεί από μόνο του κάτι ασυνήθιστο ή ανησυχητικό.

Αυτό που έχει αλλάξει είναι ότι σήμερα σχεδόν κάθε σκάφος, κάθε ψαροντουφεκάς και κάθε λουόμενος διαθέτει κάμερα υψηλής ανάλυσης στην τσέπη του. Περιστατικά που παλαιότερα θα τα γνώριζαν μόνο λίγοι ψαράδες, πλέον γίνονται viral μέσα σε λίγες ώρες.

Ο φόβος για τους καρχαρίες είναι βαθιά ριζωμένος στη συλλογική μας συνείδηση. Ταινίες, ντοκιμαντέρ και υπερβολικές ειδησεογραφικές αναφορές έχουν δημιουργήσει την εντύπωση ότι ο άνθρωπος αποτελεί στόχο τους. Στην πραγματικότητα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.

Οι πιθανότητες ένας άνθρωπος να τραυματιστεί σοβαρά από πτώση, τροχαίο ατύχημα, πνιγμό ή ακόμη και από αμέλεια κατά τη διάρκεια μιας συνηθισμένης θαλάσσιας δραστηριότητας είναι ασύγκριτα μεγαλύτερες από το ενδεχόμενο επίθεσης καρχαρία.

Για τους κυβερνήτες σκαφών, τους ψαροντουφεκάδες και τους λουόμενους το σημαντικό δεν είναι ο πανικός αλλά η σωστή αντίδραση.

Αν εντοπιστεί μεγάλος καρχαρίας:

• Διατηρούμε ψυχραιμία.

• Δεν τον προσεγγίζουμε για φωτογραφίες ή βίντεο.

• Δεν επιχειρούμε να τον ταΐσουμε ή να τον ακολουθήσουμε.

• Απομακρυνόμαστε ήρεμα από την περιοχή.

• Ενημερώνουμε τους υπόλοιπους λουόμενους ή σκάφη που βρίσκονται κοντά.
  

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από ψαροντουφεκάδες και αλιείς που μεταφέρουν τραυματισμένα ψάρια ή δολώματα στο νερό, καθώς αυτά αποτελούν πολύ ισχυρότερο ερέθισμα για έναν θηρευτή από την παρουσία ενός ανθρώπου.

Στη SEAID διδάσκουμε ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος στη θάλασσα δεν είναι πάντα αυτός που τραβά τα πρωτοσέλιδα. Οι περισσότεροι σοβαροί τραυματισμοί και τα περισσότερα θανατηφόρα περιστατικά προέρχονται από πτώσεις στο κατάστρωμα, πνιγμούς, καρδιακά επεισόδια, απώλεια προσανατολισμού, κακές αποφάσεις και έλλειψη προετοιμασίας.

Ο καρχαρίας της Αναβύσσου είναι μια ενδιαφέρουσα υπενθύμιση ότι μοιραζόμαστε τη θάλασσα με άγρια ζώα. Δεν αποτελεί όμως λόγο πανικού. Αντίθετα, αποτελεί μια ευκαιρία να θυμηθούμε κάτι σημαντικό:

Η γνώση μειώνει τον κίνδυνο. Ο πανικός τον αυξάνει.